Pomnik Borisa Jelcyna w Jekaterynburgu
Pomnik Borisa Jelcyna, pierwszy prezydent Federacji Rosyjskiej, znajduje się w Jekaterynburgu, w obwodzie swierdłowskim. Jest to monument, który został wzniesiony ku pamięci polityka, który odegrał kluczową rolę w transformacji Rosji po upadku Związku Radzieckiego. Jego obecność w mieście nie tylko przypomina o wpływie Jelcyna na historię kraju, ale także wywołuje szereg kontrowersji związanych z jego dziedzictwem.
Historia i charakterystyka pomnika
Boris Jelcyn był związany ze Swierdłowskiem przez wiele lat swojego życia, co sprawiło, że po jego śmierci w 2007 roku szybko pojawiły się pomysły na upamiętnienie go. Początkowo planowano nazwać jedną z ulic jego imieniem, co miało miejsce w kwietniu 2008 roku. W tym samym czasie rozpoczęto prace nad pomnikiem, który miał stanąć przy tej samej ulicy. Autorem projektu został Gieorgij Frangulian, znany również z zaprojektowania monumentu grobowego Jelcyna na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie.
Pomnik ma formę marmurowego obelisku o wysokości 10 metrów. Marmur został sprowadzony z Chińskiej Republiki Ludowej; według projektanta, w Rosji nie było możliwości zdobycia tak dużej bryły marmurowej o odpowiednich parametrach. Frangulian podkreślał także, że obelisk jest odporny na trudne warunki pogodowe panujące w regionie. Relief przedstawiający podobiznę Jelcyna jest umieszczony na obelisku i symbolizuje jego ruch ku nowemu życiu oraz odejście od dawnego porządku.
Uroczystość odsłonięcia
Pomnik Borisa Jelcyna został uroczyście odsłonięty 1 lutego 2011 roku, dokładnie w rocznicę urodzin polityka. Uroczystość odbyła się z udziałem wielu znamienitych gości, w tym rosyjskiego prezydenta Dmitrija Miedwiediewa, żony Jelcyna Nainy oraz jego córek Tatiany i Jeleny. Miedwiediew wygłosił przemówienie, w którym wyraził podziw dla Jelcyna jako „dzielnego i zdeterminowanego człowieka”, podkreślając znaczenie jego roli w kształtowaniu współczesnej Rosji.
W ceremonii uczestniczyli również przedstawiciele władz lokalnych oraz armii rosyjskiej. Uroczystości towarzyszyła muzyka wojskowa oraz ceremonialne gesty, takie jak złożenie bukietu róż burgundzkich przez Miedwiediewa pod pomnikiem.
Kontrowersje związane z pomnikiem
Decyzja o budowie pomnika wzbudziła kontrowersje i dyskusje wśród mieszkańców Jekaterynburga. Rola Jelcyna w procesie rozpadu Związku Radzieckiego oraz transformacji politycznej lat dziewięćdziesiątych była przedmiotem wielu sporów. Jeszcze przed oficjalnym odsłonięciem pomnika doszło do prób jego ataku oraz aktów wandalizmu, co skłoniło władze miasta do zabezpieczenia terenu wokół pomnika.
Rosyjska prasa donosiła o ogromnych kosztach budowy pomnika, które miały wynosić około 2 miliardów rubli. Władze miasta zdementowały jednak tę informację, argumentując, że jest ona znacznie zawyżona. Przeciwko budowie protestowali przedstawiciele środowisk komunistycznych, którzy postrzegali Jelcyna jako symbol zdrady. W dniu odsłonięcia planowali manifestację sprzeciwu, jednak otrzymali zakaz od władz miejskich.
Problemy techniczne po odsłonięciu
Po kilku miesiącach od inauguracji pomnika zaczęły się pojawiać problemy związane z jego jakością. W październiku 2011 roku ujawniono, że marmur użyty do budowy obelisku nie był odpowiedniej jakości. Pojawiły się pęknięcia oraz zmiana koloru marmuru z białego na szary. Dodatkowo okazało się, że pomnik nie został wykonany z jednolitego bloku marmuru, lecz z kilku mniejszych fragmentów, co prowadziło do widocznych miejsc łączeń zmieniających kolor na żółty.
Władze miasta zapewniły mieszkańców, że podejmą działania naprawcze i postarają się szybko rozwiązać problemy związane z pomnikiem. Jak tłumaczyli eksperci, trudne warunki pogodowe panujące w Jekaterynburgu mogły mieć wpływ na degradację materiałów użytych do budowy.
Podsumowanie
Pomnik Borisa Jelcyna w Jekaterynburgu jest nie tylko symbolem upamiętnienia pierwszego prezydenta Federacji Rosyjskiej, ale także punktem zapalnym dla dyskusji na temat jego dziedzictwa oraz wpływu na współczesną Rosję. Uroczystość odsłonięcia przyciągnęła uwagę mediów oraz społeczności lokalnej, a kontrowersje dotyczące kosztów budowy i jakości wykonania obelisku pokazują złożoność relacji społecznych i politycznych wokół postaci Jelcyna.
Pomnik stanowi przestrzeń do refleksji nad historią kraju oraz zmianami społecznymi i politycznymi zachodzącymi w Rosji od czasów Jelcyna aż po dzień dzisiejszy. W miarę upływu lat ocena jego osoby może się zmieniać; dla jednych pozostanie symbolem demokratycznych przemian, dla innych – symbolem kontrowersyjnego okresu w historii Rosji.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).