Augit – minerał z gromady krzemianów
Augit to minerał, który należy do grupy piroksenów i jest klasyfikowany jako składnik krzemianów. Jego nazwa wywodzi się z greckiego słowa „auge”, co oznacza blask, a odnosi się do charakterystycznego, silnego połysku, który wyróżnia ten minerał. Augit jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym, co czyni go istotnym elementem w geologii oraz mineralogii.
Właściwości fizyczne i chemiczne augitu
Augit tworzy różnorodne skupienia ziarniste, które mogą być zbite lub mniej zwarte. Często występuje w postaci pojedynczych, nieforemnych ziaren. Najczęściej spotykane kryształy augitu mają kształt krótkosłupowy, a ich obrys bywa niemal kwadratowy lub ośmiokątny. Zjawisko zbliźniaczenia kryształów jest dość powszechne, co stanowi dodatkowy atut w badaniach nad tym minerałem.
Kolor augitu jest uzależniony od jego wielkości; duże skupienia są zazwyczaj czarne, podczas gdy mniejsze mają odcień zielonkawy lub brązowy. Minerał charakteryzuje się kruchością oraz przejrzystością, a jego kryształy mogą tworzyć mieszanki z innymi piroksenami. W składzie chemicznym augitu mogą występować większe ilości różnych pierwiastków, takich jak tytan, chrom, żelazo, magnez czy wapń.
Wzór chemiczny augitu podawany jest na różne sposoby, co wynika z jego złożonej struktury. Oto kilka przykładów:
- (Ca,Mg,Fe)2Si2O6
- (CaxMgyFez)(Mgy1Fez1)Si2O6 (gdzie 0,4 ≤ x ≤ 0,9)
- (Ca,Na)(Al,Fe,Mg,Ti)(Al,Si)2O6
- (Ca0,76Fe0,22IINa0,02)(Al0,05Fe0,04IIIMg0,88Mn0,01Ti0,01)(Al0,08Si1,92)2O6 (augit z kompleksu Stillwater w USA)
- (Ca0,91Fe0,04IINa0,07)(Al0,04Fe0,09IIFe0,13IIIMg0,66Ti0,08)(Al0,31Si1,69)O6 (augit ze Stöffel w Niemczech)
Występowanie augitu w przyrodzie
Augit jest minerałem szeroko rozpowszechnionym i można go znaleźć w wielu różnych lokalizacjach geologicznych. Jest on głównie składnikiem skał magmowych bogatych w magnez i żelazo. W szczególności występuje w skałach zasadowych oraz w skałach wulkanicznych.
Okazy augitu można znaleźć m.in. w lawach Wezuwiusza oraz w meteorytach. Wśród mineralnych towarzyszy augitu często wymienia się kalcyt, tytanit czy fluorapatyt. Występuje on także obok takich minerałów jak epidot czy hematyt.
Niektóre z lokalizacji na świecie znane z obecności augitu to Niemcy (Kaiserstuhl), Czechy (Boreslav), Francja (Owrenia) oraz Włochy (wulkan Stromboli na Wyspach Liparyjskich). Szczególnie piękne kryształy tego minerału znaleziono w skałach wulkanicznych jeziora Laacher w Górach Eifel w Niemczech.
W Polsce augit występuje powszechnie na Dolnym Śląsku w bazaltach oraz melafirach. Znaleziono go również w diabazach i gabrach. Dodatkowo nawierzono go w okolicach Suwałk oraz na Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej.
Zastosowanie augitu
Augit ma znaczenie nie tylko dla nauki i badań geologicznych, ale również znajduje zastosowanie jako kamień kolekcjonerski. Jego atrakcyjność sprawia, że jest poszukiwany przez miłośników mineralogii oraz kolekcjonerów skarbów natury.
Minerał ten może być także wykorzystywany do badań naukowych dotyczących procesów magmowych oraz formowania się skał. Dzięki swojej obecności w różnych rodzajach skał magmowych augit dostarcza cennych informacji o warunkach panujących podczas ich powstawania.
Podsumowanie
Augit to niezwykle interesujący minerał z grupy piroksenów o charakterystycznym połysku i szerokim zakresie występowania geologicznego. Jego właściwości fizyczne i chemiczne czynią go istotnym składnikiem wielu skał magmowych oraz materiałem badawczym dla geologów i mineralogów. Dzięki różnorodności kolorystycznej oraz formom skupień augit cieszy się także dużym zainteresowaniem wśród kolekcjonerów minerałów.
Powszechność augitu sprawia, że można go spotkać na różnych kontynentach i w wielu interesujących lokalizacjach geologicznych. Zrozumienie tego minerału pozwala lepiej poznać procesy geologiczne zachodzące na Ziemi oraz rozwijać wiedzę na temat jej skarbów naturalnych.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).